Duidelijkheid gevraagd over de toekomst van de Dragon
Valery Lippens (Gemeentebelangen) heeft in de gemeenteraad duidelijkheid gevraagd over de toekomst van de Dragon in Fort Sint-Pol. Volgens hem draait de discussie niet om toegankelijkheid, maar wel om één vraag: komt er een verplaatsing of niet?
Vraag gaat over verplaatsing, niet over toegang
Een studie naar de toegankelijkheid voor het publiek noemt Lippens op zich positief. Toch ligt zijn bezorgdheid elders. In het dossier staat ook een mogelijke verplaatsing vermeld. Net daarover wilde hij een helder antwoord.
Tijdens zijn interpellatie kreeg hij dat volgens eigen zeggen niet. Daarom heeft hij zijn standpunt nog eens scherp gesteld. De vraag ging volgens hem nooit over toegankelijkheid. Ze ging alleen over de vraag of een verplaatsing wordt overwogen.
Beschermd monument op een vaste plek
De Dragon is al meer dan 20 jaar beschermd als monument. Het werk kreeg die bescherming via een ministerieel besluit van 27 januari 2004. Het gaat om het fantasiespeelhuis “Le Dragon”, dat in 1972-1973 in de privétuin van Roger Nellens verrees, langs de oostelijke contouren van de resten van het Sint-Paulusfort.
Volgens Lippens gaat het om een in situ kunstwerk. Dat betekent voor hem dat het werk vast verbonden is met het landschap en met de plek waarvoor het werd ontworpen. Een verplaatsing is daarom een zware ingreep. Volgens hem kan dat volgens het Onroerenderfgoeddecreet van 2013 alleen in uitzonderlijke omstandigheden. In dit dossier ziet hij die noodzaak niet aangetoond.
Daarnaast wijst hij erop dat de Dragon vandaag structureel niet in gevaar is. Volgens hem bleef het werk tot het overlijden van Roger Nellens meer dan 55 jaar in een uitzonderlijke staat bewaard.
Internationaal erkend kunstwerk
“Le Dragon” is een ontwerp van de Franse kunstenares Niki de Saint Phalle, in samenwerking met Jean Tinguely. Het geldt als het eerste echt bewoonbare huis dat zij ontwierp. In 1972 vroeg Roger Nellens haar om een grote sculptuur te maken die tegelijk huis en speelplaats voor zijn kinderen kon zijn. Zo kreeg het werk onder meer een speelkamer, keuken, badkamer en slaapkamers.
De constructie bestaat uit ijzer, keramiek, beton en plexiglas. Ze is 25 meter lang en 6 meter hoog. Bovendien volgt het bouwwerk de onregelmatige contouren van het terrein. De kunstenares koos voor wit als hoofdkleur en werkte dat af met veelkleurige decoratie. Vooral de dieprode mond, de glijbaantong en de grote plexiglazen ogen springen in het oog.
Ook binnenin is het werk bijzonder. Jean Tinguely maakte onder meer het meubilair en de beweegbare luchter. Keith Haring verbleef in 1987 drie weken in het speelhuis. Toen bracht hij op de wand van de trap en het balkon figuratieve schilderingen aan in zijn typische stijl.
“Le Dragon” kreeg ook internationaal weerklank. Zo prijkte het werk op de cover van het boek Les bâtisseurs du rêve, dat in 1980 verscheen.
Foundation verzet zich, burgemeester kondigt overleg aan
Lippens zegt ook dat de Niki de Saint Phalle Foundation zich duidelijk verzet tegen een verplaatsing. Volgens hem ontwierp de kunstenares het werk specifiek voor deze plek. Daarom hoort de locatie volgens hem integraal bij het kunstwerk. Een verhuis zou het werk kunnen aantasten, grote schade veroorzaken en het zelfs kunnen vernietigen.
Daar komt nog bij dat in het werk ook elementen van Jean Tinguely en Keith Haring geïntegreerd zijn. Volgens Lippens maakt dat een ingreep nog gevoeliger.
Hij verwijst daarnaast naar een mogelijk gunstig advies van het Agentschap Onroerend Erfgoed. Dat advies zit volgens hem echter niet in het dossier. Daarom vindt zijn fractie dat dit opnieuw moet worden geëvalueerd.
Burgemeester Cathy Coudyser reageerde dat de bezorgdheid gedeeld wordt. Ze zegt dat de gemeente met alle partijen rond de tafel wil zitten. Het gaat daarbij om de eigenaar, Knokke-Heist en Onroerend Erfgoed. Doel is om het werk publiek toegankelijk te maken én tegelijk in de beste staat te bewaren.
