Fietsers en gsm-gebruik blijven hardnekkig probleem
Steeds meer fietsers riskeren hun veiligheid voor een blik op hun smartphone. Ook in West-Vlaanderen blijft gsm-gebruik op de fiets een terugkerend probleem. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die cd&v-Kamerlid Franky Demon opvroeg bij de minister van Mobiliteit. In de eerste helft van 2024 werden in België 1.628 fietsers betrapt terwijl ze hun gsm gebruikten. Dat is bijna 3% van alle vastgestelde gsm-inbreuken in het verkeer.
Volgens Demon gaat het om een hardnekkig fenomeen, vooral bij jongeren. Studenten en jongvolwassenen springen eruit in de cijfers. Vaak omdat ze zich niet altijd bewust zijn dat gsm-gebruik op de fiets verboden is, of welke boete eraan vasthangt.
Grote verschillen tussen provincies
De cijfers tonen duidelijke regionale verschillen. Provincie Antwerpen staat bovenaan met 609 vastgestelde inbreuken in het eerste semester van 2024. Oost-Vlaanderen volgt met 301 gevallen. Helemaal onderaan staat Luxemburg, waar slechts één fietser werd betrapt.
Die verschillen zeggen volgens Demon niet alles over gedrag, maar ook veel over controles. In Vlaamse provincies wordt vaker gecontroleerd, wat de hogere aantallen deels verklaart. De stijging sinds 2021 hangt volgens hem samen met een verhoogde controle-intensiteit.
West-Vlaanderen: enkele zones springen eruit
In West-Vlaanderen zijn de verschillen tussen de grootste politiezones relatief klein, maar er zijn wel uitschieters. Politiezone VLAS, die Kortrijk, Kuurne en Lendelede omvat, tekent in de eerste zes maanden van 2024 voor ongeveer een derde van alle vastgestelde inbreuken in de provincie. Politiezone Brugge volgt met iets meer dan een vijfde van het totaal.
Opvallend is tegelijk dat in verschillende West-Vlaamse politiezones slechts één enkele inbreuk werd vastgesteld. Zelfs grotere zones zoals Blankenberge-Zuienkerke en Damme-Knokke-Heist meldden in het eerste semester van 2024 maar één geval van gsm-gebruik op de fiets.
Jongeren, muziek en aandacht
De voorlopige cijfers tonen dat jonge mannen het vaakst worden betrapt. In Antwerpen was 71,4% van de overtreders man, in Oost-Vlaanderen zelfs 74,7%. De leeftijdsgroep van 18 tot 25 jaar valt het meest op. Alleen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt het zwaartepunt iets ouder, bij de 26- tot 35-jarigen.
Volgens Demon geven jongeren zelf aan dat ze zich te weinig bewust zijn van het verbod. Daarom pleit hij voor blijvende sensibilisering, niet alleen via campagnes. “Spreek erover met elkaar. Thuis, op school, op café, op het werk. Hoe vaker we het hebben over de risico’s, hoe beter,” zegt hij.
Geen nieuwe verboden, wel bewustzijn
Het gebruik van oortjes of hoofdtelefoons op de fiets is wettelijk toegestaan, maar vraagt voorzichtigheid. Vooral toestellen met actieve noise cancelling kunnen omgevingsgeluiden wegfilteren. Sirenes of naderende voertuigen worden dan minder snel opgemerkt.
Demon pleit niet voor extra verboden, wel voor gezond verstand. Fietsen met één oortje of zonder noise cancelling kan volgens hem al veel verschil maken. “We verwachten van alle weggebruikers dat ze hun aandacht erbij houden,” klinkt het.
Tot slot wijst hij erop dat fietsers slechts een kleine groep vormen binnen alle gsm-inbreuken. In 97% van de gevallen gaat het om andere weggebruikers. Toch zijn fietsers extra kwetsbaar. Sensibiliseren blijft volgens Demon de sleutel, zonder met de vinger te wijzen. Hij stelt ook de huidige boetes in vraag en pleit voor een strafmaat die beter aansluit bij het risico dat een weggebruiker veroorzaakt.
