Nieuwe zeesluis Zeebrugge: “Plan B zonder tunnel is onaanvaardbaar”
Het voorstel van ondernemersorganisatie Apzi-Voka om de tunnel onder de nieuwe zeesluis te schrappen, stuit op verzet. Inwoners van Zeebrugge vrezen dat het dorp in een tang genomen wordt wanneer die tunnel er niet komt. Marc Adriansens, voorzitter van Apzi-Voka, pleitte tijdens de nieuwjaarsreceptie van afgelopen dinsdag voor een alternatief plan zonder tunnel om tijd en geld te besparen. Maar dat plan B roept ernstige vragen op over de leefbaarheid van Zeebrugge dorp.
Adriansens wil dorp in tang nemen
De nieuwe zeesluis op de plaats van de huidige Visartsluis moet zorgen voor een tweede nautische toegang tot de achterhaven. Daardoor worden de bedrijvigheid en werkgelegenheid langdurig verankerd in de regio. Maar de voorziene tunnel onder die nieuwe sluis dreigt volgens Apzi-Voka het budget te doen ontsporen en de timing te blokkeren.
Adriansens stelde daarom voor om de tunnel te schrappen wanneer de kosten uit de hand lopen. Het lijkt erop dat de ondernemersorganisatie het dorp Zeebrugge in een tang wil nemen door te pleiten voor dit alternatieve plan. Zonder die tunnel wordt de leefbaarheid van het dorp ernstig bedreigd. Ook bij de bouw van de Vandammesluis is de tunnel geschrapt, dit maakte het dorp deels al onleefbaar.
Infrastructuur roept al vragen op
De kritiek op het gebrek aan investeringen in de haveninfrastructuur klinkt al langer. De bestaande infrastructuur rond de Vandammesluis ligt onder vuur. Wanneer een cruiseschip in Zeebrugge toekomt, lijkt het alsof reizigers in Africa aankomen, klinkt het. Die uitspraak onderstreept de frustratie over de verouderde voorzieningen.
Port of Antwerp-Bruges plant naast de nieuwe Visartsluis ook de aanleg van de weg Nx. Die moet het doorgaand en havenverkeer scheiden van het plaatselijk verkeer, waardoor de verkeersdruk in en rond de kern van Zeebrugge zou afnemen. Daarnaast moet de bestaande infrastructuur en voorzieningen in het projectgebied verbeterd worden om de leefbaarheid te garanderen.
Eengemaakte haven moet zorgen voor degelijke mobiliteit
De fusie tot Port of Antwerp-Bruges bracht de verantwoordelijkheid voor mobiliteit in de haven met zich mee. Het is hoog tijd dat de eengemaakte haven ook zorgt voor een degelijke mobiliteit in de haven. De bouw van de Visartsluis zal naar verwachting zo’n tien jaar duren. Die lange bouwtermijn maakt het des te belangrijker dat het project meteen goed aangepakt wordt.
Port of Antwerp-Bruges verwacht in de volgende legislatuur een definitief projectbesluit met beschrijving van de deelprojecten en de timing van het uitvoeringsproject. De havenautoriteit erkent dat het project een grote impact zal hebben, zowel tijdens als na de werken. Daarom zet Port of Antwerp-Bruges naar eigen zeggen in op samenwerking, dialoog en actuele informatie met de omgeving.
Vandammesluis nagenoeg versleten
De huidige Pierre Vandammesluis vertoont ernstige slijtage. De sluis is nagenoeg versleten en er bestaan ernstige twijfels of ze nog tien jaar bedrijfszeker kan blijven. Op de nieuwjaarsreceptie, waar meer dan 600 genodigden aanwezig waren, wees Apzi-Voka West-Vlaanderen daarom op een snelle en financieel haalbare realisatie van een tweede nautische toegang die als een volwaardige back-up moet dienen.
“Tijd verliezen kan niet meer”, zei Adriansens. Bij een onverwachte uitval van deze enige toegang dreigt de achterhaven onbereikbaar te worden. In het slechtste geval mondt dit uit in een muizenvalscenario waarbij bijvoorbeeld autoschepen vast komen te zitten in de achterhaven, met schade die kan oplopen van honderdduizenden tot zelfs tientallen miljoenen euro’s.
Apzi-Voka dringt erop aan dat de specifieke projectbesluiten voor de nieuwe sluis in 2026 afgewerkt worden. Daarna moet snel de aanbesteding volgen, zodat de werken vanaf 2027 kunnen starten. Dit jaar nog verwacht de organisatie meerdere stremmingen door een renovatie aan de Vandammesluis.
Minister houdt deur op een kier
Vlaams minister Annick De Ridder (N-VA) gaf in de Commissie Mobiliteit en Openbare Werken van 22 januari aan dat een parallel spoor voor de renovatie van de Vandammesluis en de bouw van de nieuwe sluis principieel niet uitgesloten is. Dat vraagt wel creativiteit in fasering, budget en financiering. De minister stelde dat er met een taakstellend budget gewerkt wordt en dat bij overschrijding ervan optimalisaties en keuzes nodig zijn.
Adriansens volgt die visie en vraagt om de randvoorwaarden van het complexe project expliciet te bekijken. Daarbij wijst hij specifiek naar de voorziene tunnel onder de nieuwe zeesluis. Die tunnel moet eerst gerealiseerd worden vooraleer de sluiswerken kunnen starten. Volgens Apzi-Voka dreigt deze tunnel het budget te doen ontsporen en de timing te blokkeren.
Lissewege als alternatief
Apzi-Voka stelt voor om een deel van het budget, voorzien voor de tunnel onder de sluis, te verschuiven naar een andere tunnel: de ondertunneling van de N31 in Lissewege. Dat zou de leefbaarheid van het polderdorp verhogen, een cruciaal knelpunt aanpakken op de belangrijkste toegang tot de haven én het sluisproject tegelijk betaalbaarder en sneller realiseerbaar maken, meent de ondernemersorganisatie.
Maar voor inwoners van Zeebrugge is een plan B zonder tunnel onder de nieuwe zeesluis onaanvaardbaar. Het project moet niet enkel economische zekerheid brengen, maar ook een einde maken aan de onzekerheid over de toekomst bij omwonenden en bedrijven in het projectgebied. Zonder tunnel dreigt juist die onzekerheid te blijven bestaan.
