De kerststal in Heist blijft een jaarlijkse trekpleister, en de kerststal in Heist is opnieuw het werk van Martin Vanden Broucke. Al 17 jaar bouwt hij dezelfde grote stal op de zeedijk. Hij is nu 78, maar het enthousiasme is er nog steeds. Duizenden voorbijgangers stoppen even om te kijken. Toch merkt Martin dat het zware werk elk jaar iets meer weegt.
Een traditie die blijft groeien
De stal staat in de Kardinaal Mercierstraat, vlak aan de zeedijk. Martin werkte de voorbije dagen alles af. Hij bouwt een grote houten constructie met figuren, omringd door 18 forse kerstbomen die door het gemeentebestuur worden betaald. Tussen duizenden lichtjes krijgt de plek opnieuw die warme uitstraling waar veel inwoners en bezoekers naar uitkijken.
“Duizenden mensen komen kijken, maar we worden er niet jonger op”, zegt Martin. Hij lacht erbij, maar iedereen die hem bezig ziet, merkt hoe intensief het werk is. Eerst bouwen, dan schilderen en bijwerken, en daarna alles opstellen op een plek waar weer en wind vrij spel hebben.
Wat er achter de schermen gebeurt
De kerststal blijft staan tot net na Driekoningen. Daarna begint voor Martin een tweede ronde werk. “Dan wordt alles afgebroken. Ik heb daarna zeker nog twee weken nodig om alles te laten drogen en opnieuw in te pakken. Ook alle lampen moeten gecontroleerd worden.”
Hij weet dat de omvang van het project sommige vrijwilligers afschrikt. Het vraagt tijd, energie en geld. Toch blijft hij het doen, met zichtbare trots. “Ik ben nog kerngezond en ik wil gerust nog verschillende jaren de kar trekken.”
Een traditie met diepe wortels
De kerststal in Heist staat er niet zomaar. De traditie zelf gaat terug tot 1223, in het Italiaanse Greccio. Daar kreeg Franciscus van Assisi toestemming om een eerste levende kerststal te maken. Hij wilde het kerstverhaal tastbaar maken voor gewone mensen.
Vanuit Italië verspreidde het gebruik zich via franciscanen naar Spanje, Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk. Eerst waren het levende voorstellingen, later vaste houten stallen met beeldjes. In Napels stond al een voorbeeld in 1340, in Roermond in 1370.
In Nederland en Vlaanderen dook de traditie op in de 16e eeuw. De Beeldenstorm duwde ze een tijdlang weg, maar in de 19e eeuw kreeg ze opnieuw een plaats in kerken en gezinnen. De bekende figuren — Maria, Jozef, het kindje Jezus, herders, dieren en de drie wijzen — bleven sindsdien het hart van elke kerststal.
En zo blijft ook in Heist een eeuwenoude traditie verder leven. Dankzij één man die elk jaar opnieuw zijn schouders eronder zet.
