Maandag 26 januari buigt de gemeenteraad zich over de sociale correcties in het nieuwe afvalplan. Voor Groen Brugge is de conclusie scherp: kwetsbare mensen verliezen bescherming, terwijl de stad dat verpakt als vereenvoudiging.
Volgens gemeenteraadslid Eva Vanhoorne verbergt het nieuwe afvalplan van Brugge een harde realiteit. “Achter woorden als automatische toekenning en eenvoud gaat een duidelijke achteruitgang schuil. Mensen in armoede en mensen met medische noden krijgen minder steun dan vroeger.”
Eerst onzekerheid, dan bijsturing
Begin januari stelde Vanhoorne vast dat mensen met medische noden en financieel kwetsbare gezinnen tussen 1 januari en 31 mei 2026 plots geen recht meer zouden hebben op gratis huisvuilzakken. Die informatie stond zo op de stedelijke website en werd ook bevestigd door stadsdiensten.
“Men zei dat er gewerkt werd aan een nieuw afvalplan,” zegt Vanhoorne. “Alsof sociale rechten tijdelijk kunnen worden stilgezet.”
Na protest en publieke druk kwam er snel een overgangsregeling. Toch bleef het probleem bestaan. “Die bijsturing was nodig,” zegt ze, “maar tegelijk bleek de regeling meteen minder gunstig dan wat mensen voordien kregen.”
Minder zakken, minder bescherming
Het nieuwe afvalplan wijzigt grondig hoe sociale correcties worden toegekend. De stad legt de nadruk op automatische toekenning via vouchers en minder administratie. Volgens Groen Brugge is dat maar een deel van het verhaal.
“Dat systeem kan drempels wegnemen,” erkent Vanhoorne. “Maar het mag niet verhullen dat er inhoudelijk gesneden wordt.”
Concreet gaat het om een forse vermindering van het aantal gratis huisvuilzakken:
- Mensen met medische noden zakken van 10 rollen kleine of 5 rollen grote zakken per jaar naar 4 kleine of 2 grote rollen in de overgangsperiode, en houden vanaf 1 juni 2026 nog 3 rollen kleine zakken over.
- Alleenstaanden in armoede krijgen vandaag al ongeveer de helft minder dan in 2025. Gezinnen volgen dezelfde neerwaartse lijn.
“Dit gaat over mensen met incontinentie, een stoma of andere chronische aandoeningen,” zegt Vanhoorne. “En over gezinnen die elke euro moeten omdraaien.”
Budget stuurt het beleid
Volgens Groen Brugge leidt de focus op automatische toekenning af van het echte knelpunt: het vastgelegde budget. Voor alle sociale correcties samen voorziet de stad ongeveer 250.000 euro per jaar. Dat bedrag ligt nauwelijks hoger dan de reële kost in 2023, die toen rond 230.000 euro lag.
“Intussen worden afvalzakken duurder en verwacht men dat meer mensen hun recht effectief zullen opnemen,” zegt Vanhoorne. “Dan weet je wat er gebeurt: men knipt in het aantal zakken.”
In de beleidsdocumenten wordt die ondersteuning bovendien omschreven als inkomstenderving die men onder controle wil houden.Voor Groen Brugge is dat veelzeggend.
“Dit is een keuze”
Volgens Vanhoorne gaat het niet om een technisch gevolg, maar om een bewuste politieke keuze. “Niet het budget wordt aangepast aan de reële noden van mensen in armoede en met medische kwetsbaarheid,” zegt ze, “maar die noden worden aangepast aan wat men bereid is te zien als aanvaardbare inkomstenderving.”
Groen Brugge zal het dossier maandag expliciet aankaarten in de gemeenteraad. “Je bespaart niet op de meest kwetsbaren,” besluit Vanhoorne.
