Het afbreken van hotel The Memlinc in Het Zoute ligt voorlopig stil en niet alleen omwille van het weer. Onderzoek wijst uit dat het bouwbedrijf verder zou zijn gegaan dan toegestaan. Nog geen tien maanden na de sluiting is een groot deel van het iconische pand verdwenen. Op de site moeten straks luxeappartementen verrijzen, met een geplande bouwstart in september.
Te veel afgebroken: herstel dreigt
De kans bestaat dat alles wat buiten de vergunning om is gesloopt, opnieuw moet worden opgebouwd. Burgemeester Caty Coudyser (Inzicht) reageert ontstemd op de situatie. Zonder toestemming aan de slag gaan op beschermd erfgoed brengt zware gevolgen met zich mee: strafrechtelijke vervolging, hoge bestuurlijke boetes en verplicht herstel. Ook schadevergoeding voor het verlies aan erfgoedwaarde behoort tot de mogelijkheden.
Wat zegt de wet over beschermd erfgoed?
Beschermde gebouwen mogen niet worden gesloopt of vernietigd. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen is gedeeltelijke sloop denkbaar, op voorwaarde dat de erfgoedwaarde niet wezenlijk wordt aangetast. Ontsieren, beschadigen of vernielen van zulke panden is uitdrukkelijk verboden. De eigenaar draagt bovendien een zorgplicht: het goed moet in goede staat worden gehouden.
Straffen en bestuurlijke maatregelen
Wie zonder vergunning sloogt of beschermd erfgoed beschadigt, riskeert gevangenisstraf en geldboetes die met opdeciemen fors kunnen oplopen. Het Onroerenderfgoeddecreet behandelt dit als een misdrijf. Daarnaast kan de overheid een bestuurlijke geldboete opleggen, met maxima die in Vlaanderen tot tienduizenden euro’s reiken.
De rechter kan ook integrale herstelmaatregelen bevelen. Dat betekent: reconstructie of andere werken om de erfgoedwaarde maximaal te herstellen, voor zover technisch en inhoudelijk nog zinvol. Lukt volledig herstel niet, dan volgt mogelijk een schadevergoeding voor het verlies van erfgoedwaarde in het algemeen belang.
Ook stedenbouwkundige sancties mogelijk
Voor het slopen van gebouwen is in principe een omgevingsvergunning vereist. Bij beschermd of geïnventariseerd erfgoed gelden nauwelijks vrijstellingen. Wie zonder vergunning aan het werk gaat, riskeert klassieke stedenbouwkundige sancties: proces-verbaal, bouw- of sloopstaking, herstelmaatregelen en bestuurlijke boetes tot 400.000 euro.
De overheid kan zowel het bouwbedrijf als de bouwheer of eigenaar aanspreken. Vaak gebeurt dat bij beide partijen, afhankelijk van hun rol en kennis van het beschermingsstatuut. Naast juridische gevolgen dreigen reputatieschade, langdurige procedures, verzekeringskwesties en kostelijke bijkomende werken. Heropbouw, erfgoedstudies en begeleiding door erfgoedinstanties tasten de winstgevendheid van het project zwaar aan.
Gemeentebestuur zet stappen
Het gemeentebestuur zal naar verwachting de nodige stappen ondernemen om alles wat te veel is afgebroken opnieuw te laten opbouwen. De komende dagen brengen vermoedelijk meer duidelijkheid in dit dossier.
Een lachertje niet? In Knokke mag alles. De mooie geclasseerde Carlton is omgevormd tot een afschuwelijke Coucketoren, het eens zo populaire Albertplein is vernederd tot een openbaar toilet met tegels die de zeldzame wandelaar doet duizelen. De ingang van Knokke is bezoedeld door de Amelincx-achtige Tower van meester-leugenaar Gheyssens, Het centrum van het leuk vissersdorpje Heist is omgevormd tot een containerpark en dan wachten we nog op de POC torens die de eens bruisende Wielingen definitief zullen omvormen tot een sinistroze plein zonder licht. Allemaal met de goedkeuring van Piet De Groote en zijn Compaan Jan Vancoillie. Waarom zouden de projectontwikkelaars zich dus zorgen maken?
De macht van het grote geld! 🙁